ՀՀ ք․ Երևան, Խանջյան 19ա АРЭМ
+374 77 00 31 50
info@armenakan.am

ԾՐԱԳԻՐ 1885

Պաշտոնական կայք

ԱՐՄԵՆԱԿԱՆ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹԵԱՆ

ԾՐԱԳԻՐԸ ԱՌԱՆՑ ՎԵՐԱՓՈԽՈՒԹԵԱՆ

    Արմենական Կազմակերպութիւնս հիմնուած ըլլալով «Արմենիա»-յի ցարդ քարոզած սկզբունքներուն վրայ, կ՛աշխատի այդ թերթի գաղափարի տարածման։


ՆՊԱՏԱԿ


    Արմենական կազմակերպութեանս նպատակն է յեղափոխութեամբ Թիւրքիայի Հայ ժողովրդեան համար իրաւունք ձեռք բերել, ինքզինք ազատօրէն կառավարելու, որով միայն կարող կը լինի իբրև մարդ ապրելու միջոցներ գիտնալ եւ զանոնք գերծադրել ժամանակի պահանջմանց համեմատ:


    Կազմակերպութիւնս իր ջանքերը կ՛ամփոփէ Հայ ազգի այլ եւ այլ մասերի մէջ առանց դաւանանքի խտրութեան․ իր ոյժերը չի ցրուեր դրացի ազգերու մէջ յեղափոխական շարժումներ յառաջ բերելու, նկատելով որ Հայ Ազգի եւ միւս ցեղերի մէջ զարգացման, աշխարհայեցողութեան, պահանջների եւ զարգացման մեծ տարբերութիւններ կան, որով Հայ Ազգի յեղափոխական շարժումը կարող է դանդաղիլ եւ կնճռոտիլ:


ՄԻՋՈՑՆԵՐ


    Արմենական Կազմակերպութիւնս իր նպատակին հասնելու համար կաշխատի ներքին ուժ գոյացնել, միացնելով իրարու հետ միեւնոյն  գաղափարի ծառայող Հայ հայրենասէրներ եւ կեդրոնական ուղղութեան ենթարկելով ժողովուրդը արթնացնել,  կազմակերպութեան մղել եւ նպաստել տալ առանց բռնի միջոցների, յեղափոխական գրականութեամբ, ընտիր դաստիարակութեամբ, գործիչի ազնիւ կենցաղով եւ քարոզով գաղափար տարածել, կանոնաւոր  եւ յարատեւ յարաբերութիւն մշակել, զինակրթութեան եւ կարգապահութեան վարժեցնել, ինքնապաշտպանութեան զգացում արծարծել, զենք եւ դրամ հայթայթել, զինուորական շարժուն խումբեր կազմակերպել եւ ի հարկին գործածել: Ընդհանուր շարժման  պատրաստել, երբ մանաւանդ արտաքին հանգամանքներն ալ (օտար պետութիւններ եւ շրջակայ ցեղերու տրամադրութիւնները) մեզի նպաստաւոր համարուին: Մասնակի եւ տկար ուժերի շարժումները ցոյց (բացառիկ հանգամանքներէ դուրս) ինչպէս եւ անժամանակ ոգեւորութիւնը միջոց չեն համարուիր, ընդհակառակն վնասակար կը նկատուին, որովհետեւ մեկ կողմանէ յեղափոխական  ուժերը  կը վատնուին  եւ միւս կողմանէ յոռետեսութիւն կը ծաւալեն ժողովուրդի մէջ: Եւ  թշնամին կարթունցնէ: Մահու պատժի եւ սարսափի միջոցների գործադրութիւնը  ստիպողական պահանջների մէջ ներելի է:

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆ


      Կազմակերպութիւնս բաղկացած է գործող եւ քաջալերող անդամներէ: Գործող անդամներ անոնք են՝ որք կազմակերպութեանս կանոններին կենթարկուին, նորա հրահանգները կը գործադրեն եւ պարբերական տուրք մը կը վճարեն:

     Քաջալերողները անոնք են, որոնք կազմակերպութեանս ծրագրին կը համակրին եւ նիւթապէս ու բարոյապէս կօժանդակեն կազմակերպութեանս, առանց ենթարկուելու նորա կանոններուն եւ հրահանգներին։

    Տաճկա- Հայաստանի գործող անդամների հասոյթի 100-ին 15 կը տրուի Կեդրոնին, եւ 15-ը շրջանակների մասնաժողովներին։ Իսկ արտասահմանին 100-ին 40-ը կը տրուի Կեդրոնին: Կազմակերպութիւնս ունի խումբեր կազմուած գործող անդամներէ, շրջանակներ եւ կեդրոն:

 ԿԵԴՐՈՆ


       Կազմակերպութեանս Կեդրոնը կը կազմուի իւրաքանչիւր շրջանակի մասնաժողովի ներկայացուցիչներից, որը կը վարէ յեղափոխական գործերի վերի տեսչութիւնը, կանոնաւոր յարաբերութիւն  կը մշակէ շրջանակների մասնաժողովների եւ ուրիշ յեղափոխական մարմինների հետ, կորոշէ ընդհանուր շարժումների ժամանակը եւ եղանակը։ Կեդրոնը կաշխատի ունենալ իրեն յատուկ օրկանը, որ Կազմակերպութեանս պաշտօնական յարաբերութիւններ եւ հրահանգներ հրատարակելէ ի զատ տարածէ նաեւ անոր դաւանած գաղափարները:


ՇՐՋԱՆԱԿ


     Գործող անդամների խմբերը շրջանակների կը բաժանուին ըստ կարգադրութեան Կեդրոնին:
     Իւրաքանչիւր շրջանակ կունենայ իրեն յատուկ մասնաժողովը, որ կը վարէ տեղական յեղափոխական գործերը եւ յարաբերութիւն կը մշակէ Կեդրոնի եւ զանազան շրջանակների մասնաժողովների հետ:
    Յեղափոխական ուրիշ մարմինների հետ, որոնք «Արմենական» կուսակցությունից դուրս կը գտնուին,  յարաբերել եւ գործակցիլ միմիայն Կեդրոնի թոյլտվութեամբ կը լինի:

     Կազմակերպութեանս իւրաքանչիւր շրջանակը կունենայ իրեն յատուկ կանոնադրութիւնը տեղի եւ պահանջների համեմատ, որով կը գծուի նրա զանազան հատուածների պարտուց եւ իրավանց սահմանը, ինչպէս եւ մասնաժողովների ընտրութեան եղանակը, ըստ տեղական հանգամանքների:

     Ներքին կանոնագիրը հակառակելու չէ ծրագրի որեւէ մեկ կետին:

ԹԵՐԹ

     Կազմակերպութեանս գաղափարի տարածման թերթը ներկայիս մէջ «Արմէնիա»ն լինելով, նորա ջանքը պիտի լինի բարոյապէս եւ նիւթապես օժանդակել այդ թերթին: «Արմէնիա»-յի խմբագրութիւնը որեւէ պատասխանատուութիւն չունի կազմակերպութեանս վարչական եւ ելմտական գործերի մէջ:

ՎԵՐԱՔՆՆՈՒԹԻՒՆ ԾՐԱԳՐԻ


    Երբ կազմակերպութեանս  մէջ գտնուող անձերէ կամ խմբերէ մին ծրագրի որեւէ կէտը բարեփոխելի գտնէ, կրնայ իր կարծիքը յայտնել Կեդրոնին կամ  իր ծանօթ մասնաժողովին: Այդ կարծիքը կամ առաջարկը եթէ Կեդրոնը կամ մասնաժողովը յարմար տեսնեն, կը հաղորդեն միւս մասնաժողովներին եւ անոնցմէ ղրկուած կարծիքների հաւաքումէն ետք, մեծ մասի ձայների համեմատ փոփոխումը կընդունուի կամ մը մերժուի:

ՆԵՐՔԻՆ ԿԱՆՈՆԱԳԻՐ

ԽՄԲԱՊԵՏԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՆԵՐԻ ԵՒ ՄԱՍՆԱԺՈՂՈՎՆԵՐԻ

-1- Հինգեն մինչեւ տասներկու խումբեր (5-15 անդամ ունեցող) կրնան իրենց  խմբապետների միջոցով մի առանձին համայնք կազմել։ Մասնաժողովը կորոշէ, ո՛ր խմբերի իրար հետ միանալու յարմարութիւնը:

-2-  Համաձայնող եւ իրար միացող այդ խմբերի խմբապետներն առանձին մի ժողով կը կազմեն «Խմբապետական ժողով» անունով եւ իրենց վերաբերող խմբերի գործերը համերաշխութեամբ եւ իրար աջակցութեամբ առաջ կը տանին․ գէթ երեք շաբաթ մի անգամ պարտին ժողով գումարել: Ի պահանջել հարկին արտակարգ նիստեր ալ ունենալ են:

-3- Խմբապետական այն ժողովները, (որոնց խմբերի անդամոց թիւը առնուազն 40-է պակաս չէ), կրնան մի մի անձ երկու տարուան համար ներկայացուցիչ ընտրել, գաղտնի քուէի մեծամասնութեամբ: Այդ ընտրուածները միանալով մեկ առանձին մարմին կը կազմէ  Մասնաժողով անունով․ երկու տարիէն ետք նոր ընտրութիւն կը լինի, հիները կրնան վերընտրուիլ:


-4- Մասնաժողովը իրեն յարմար ընտրուած մէկ անդամը եթե անյարմար նկատէ՝ խմբապետական ժողովին հրահանգ կուտայ նոր ընտրութիւն անելու եւ կամ իր կողմէ տրուածը կը ներկայացնէ իբր ընտրելի, երբ Խմբ. Ժողովի անդամոց մէջ յարմար մի անձ չտեսնուի Մասնաժողովին անդամակցելու:


-5- Մասնաժողովի եւ խմբապետական ժողովի մի անդամ երբ առ առաւելն վեց ամսի չափ բացակայութիւն ունենայ քաղաքէս, ժողովին հաւանութեամբ իրեն մի տեղակալ կը նշանակէ, իսկ երբ բացակայութիւնը վեց ամիսէն աւելի կը լինի, նրա տեղ նոր ընտրութիւն կատարելու է:


-6- Մասնաժողովը իր մէջէն  գաղտնի քուէի մեծամասնի ձայնով հետեւեալ պաշտօնեաները կը ընտրէ: Ատենապետը՝  որ անդամները ժողովի կը կանչէ եւ որոշումների գործադրութեան կը հսկէ, օրակարգի ցանկը պահելով: Քրտուղարը՝ որ Մասնաժողովի որոշումները եւ հրահանգները կը խմբագրէ, եւ պաշտօնական թղթակցութիւնները կը կատարէ ժողովի որոշման համաձայն:  Գանձապահը՝ որ Մասնաժողովի հասոյթները եւ Կեդրոնին ուղուելիք  100ին 15ի բաժինը կը գանձէ եւ ծախսերը կը կատարէ ժողովի որոշման համեմատ։

Մթերապահը՝ որ Մասնաժողովի գոյքերի պահապան հոգ կը տանի։ Ընդհանուր քննիչը՝ որ խմբերի գոյքերի եւ տօմարի վիճակագրական ցուցակները կը բռնէ եւ պէտք տեսած ատեն անձամբ կամ կողմնակի զանոնք նոյնիսկ խմբերի մեջ կը ստուգէ:

    Յարաբերութեան տեսուչը՝ որ խմբերի եւ յեղափոխական հրատարակութիւնների եւ այլ յանձնարարութիւնների բաշխման եւ կատարման գործերին կը հսկէ:

    Գանձապահը եւ Մթերապահը ինչպէս նաեւ միւս պաշտօնեաները իրենց հաշիւները եւ գործունէութիւնը վեց ամիսն անգամ պարտաւոր են ներկայացնել Մասնաժողովին:
    

Մասնաժողովը գոնե երեք շաբաթ մի անգամ նիստ կունենայ, բացի արտակարգ նիստերէ: Եթէ մի անդամ վեց յաջորդական նիստերի մեջէն երեք նիստի բացակայ գտնուի առանց բանաւոր պատճառի, հրաժարուած կը նկատուի, եւ նոր ընտրութիւն կատարելու է:

-7- Մասնաժողովը իր անդամներէն որն որ վնասակար դիրքի մէջ տեսնէ  ¾-ի ձայնով անդամակցութենէ կը հեռացնէ եւ նոր ընտրութեան կը հրաւիրէ խմբապետական ժողովը:

-8- Մասնաժողովի անդամներն առանց այդ ժողովի հրամանին ժողովին վերաբերող ոչ մի տեղեկութիւն կարող չեն հաղորդել զիրենք ընտրողներին:

-9- Մասնաժողովը իբր ընտրութեան տուրք ստացած 15 % հասոյթէն զատ կաշխատի իրեն համար հասոյթի նոր աղբիւրներ գտնել, իսկ խմբերին ալ կը թելադրէ յաճախ եւ կամ անոնց աջակցիլ: Կաջակցի հարկաւոր տեսնուած ծախսերը եւ գործերը անելու համար:

-10- Քաղաքէս դուրս եթե խմբեր կազմուին ինքնին կամ քաղաքիս խմբերի մէկի ձեռքով, այդ խմբերը ուղղակի Մասնաժողովին հետ կապ կունենան․ սա եթէ յարմար տեսնէ այն պարագային միայն գաւառի խումբը առանձին կամ գիւղապետական ժողով մը քաղաքիս որեւէ մեկ խմբին կամ խմբապետական ժողովին հետ կը կապակցի:

-11- Մասնաժողովը երկտարեվերջին իրեն յաջորդող Մասնաժողովին կուտայ իր հաշիւները:

-12- Երբ Մասնաժողովի անդամոց մեծամասնութիւնը ինքնին հրաժարի կամ պայմանաժամը լրացած լինելով դադարի, ամբողջ ժողովը դադարուած կը համարուի եւ նոր ընտրութիւն կը լինի:

-13- Մասնաժողովը իրաւունք ունի ¾-ի ձայնով խմբերէն կամ մինչեւ իսկ դուրսէն իրեն նոր անդամներ առնել, երբ վստահ է որ դոքա համակիր են  «Արմենիական» Կազմակերպութեան եւ նորա ծրագրին ու պայմանաւ, որ այսպէս ընտրուելիք անդամները Մասնաժողովի խմբերէն ընտրուած անդամոց թւոյն կէսէն աւելի չլինեն: Մասնաժողովի անդամոց թիւը երբ 8-էն աւելի լինի, եթէ Մասնաժողովը հարկ տեսնէ կրնայ իր մէջէն 3-5 հոգիէ բաղկացեալ յանձնաժողով մը  ընտրել, որին իրաւունք կուտայ ի հարկին (տագնապալի օրերու եւ հաւաքմանվ դժուարութեանց ատեն) լիազօր իշխանութիւն վարել՝ բացի օրենսդրական գործերէ:

-14- Կեդրոնի ներկայացուցիչը կընտրուի շրջանակի Մասնաժողովի ¾-ի ձայնով:

ՄԻՈՒԹԻՒՆ Ի ՀԶՕՐՈՒԹԻՒՆ

ՎԵՐՋ